Genereert u teksten met ChatGPT, beelden met Midjourney of een stem met een AI-tool? Dan raakt de nieuwste stap in de AI Act u direct. Het Europese AI Office publiceerde op 10 juni 2026 de Code of Practice voor het markeren en labelen van AI-gegenereerde content. Het document vertaalt de transparantieplicht uit Artikel 50 naar concrete techniek en werkwijze, bijna twee maanden voor de deadline van 2 augustus 2026.
De Code is zelf geen wet. Het is een vrijwillig instrument dat laat zien hóe u aan Artikel 50 voldoet. Wie de Code volgt, kan daarmee aantonen dat de markering en labeling kloppen. De Commissie en de AI Board beoordelen nu of de tekst toereikend is. Wat de Code vraagt, het EU-label, en de stappen voor een MKB-organisatie: dat zetten we hieronder op een rij.
Waar Artikel 50 over gaat
Artikel 50 verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken om open te zijn over AI. Een chatbot moet kenbaar maken dat hij geen mens is. AI-gegenereerde beelden, video, audio en bepaalde teksten moeten als zodanig herkenbaar zijn. De volledige uitleg per situatie staat in ons artikel over transparantie bij chatbots en deepfakes. De Code of Practice gaat een stap verder. Niet wát u moet doen, maar hoe u het technisch en aantoonbaar invult.
Twee lagen: markeren en labelen
De Code splitst de verplichting in twee rollen, elk met een eigen taak.
Aanbieders markeren machine-leesbaar
Artikel 50 lid 2Wie een generatief AI-systeem aanbiedt, moet de output zo markeren dat machines die als kunstmatig kunnen herkennen. De Code beschrijft een aanpak in twee lagen: digitaal ondertekende metadata plus een onzichtbaar watermerk. Fingerprinting en logging zijn optioneel.
Gebruiksverantwoordelijken labelen zichtbaar
Artikel 50 lid 4Wie AI inzet om deepfakes te maken of om teksten over zaken van algemeen belang te publiceren, moet die content zichtbaar labelen voor het publiek. De uitzondering geldt voor content die een mens redactioneel heeft gecontroleerd en waarvoor iemand verantwoordelijkheid draagt.
Het verschil is belangrijk. De aanbieder bouwt de technische markering in. U als gebruiker van de tool bent vaak de partij die zichtbaar moet labelen. Bij veel MKB-bedrijven vallen beide rollen samen, bijvoorbeeld als u zelf een AI-chatbot traint of beeld genereert voor uw site.
Machine-leesbare markering in de praktijk
De Code noemt geen merknaam, maar stelt wel harde eisen. De markering moet digitaal ondertekend zijn, voorzien van een tijdstempel en betrouwbaar detecteerbaar. In de praktijk is er één open standaard die daaraan voldoet: C2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity), gedragen door onder andere Adobe, Microsoft en Google. Gebruikt u Photoshop, Firefly of een ander modern platform, dan voegt de tool deze metadata vaak al automatisch toe. Controleer per tool of die functie aanstaat.
Het EU-label en open standaarden
Voor de zichtbare labeling promoot de Code een EU-icoon plus een set open standaarden. Het idee is simpel: één herkenbaar teken dat in heel Europa hetzelfde betekent, zodat u niet per land een eigen oplossing hoeft te bedenken. Dat verlaagt de nalevingslast, zeker voor kleine organisaties zonder juridische afdeling. Het icoon is een hulpmiddel, geen losse verplichting. De wettelijke eis blijft dat AI-content voor het publiek herkenbaar is.
Vrijwillig, maar in de praktijk de norm
Tekenen is niet verplicht. Toch is de Code meer dan een vrijblijvend advies. Wie de Code volgt, krijgt rechtszekerheid: de toezichthouder gaat er dan van uit dat u aan Artikel 50 voldoet en richt zijn controle vooral op de naleving van de Code zelf. Wie de Code negeert, moet op een andere manier aantonen dat de markering en labeling kloppen. Daarmee wordt de Code in de praktijk de meetlat waarlangs naleving wordt gelegd. Voor een MKB-organisatie is meeliften op een kant-en-klare standaard bijna altijd goedkoper dan zelf het wiel uitvinden.
Deadlines op een rij
De transparantieplicht van Artikel 50 geldt vanaf 2 augustus 2026. Die datum is niet uitgesteld door de Digital Omnibus. Voor de machine-leesbare markering geldt één overgangsregeling: generatieve AI-systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, hoeven die markering pas vanaf 2 december 2026 te hebben. Systemen die daarna verschijnen, moeten meteen voldoen. Let op de juridische status. Het Europees Parlement nam de Digital Omnibus op 16 juni 2026 aan, maar de Raad moet de tekst nog bekrachtigen en publiceren. Tot publicatie in het Publicatieblad geldt 2 augustus 2026 als harde datum voor alles.
Wat dit voor uw MKB betekent
Drie veelvoorkomende situaties, met de concrete actie erbij.
AI-chatbot op uw website. Zorg dat de bot zich aan het begin van het gesprek kenbaar maakt als AI. Controleer of uw chatplatform machine-leesbare markering ondersteunt. Niet ingewikkeld, wel verplicht vanaf 2 augustus 2026.
AI-gegenereerde beelden of video. Label realistische beelden van mensen of situaties zichtbaar als AI-content, bijvoorbeeld met een bijschrift of het EU-icoon. Check of uw beeldtool C2PA-metadata meegeeft.
AI-teksten over maatschappelijke onderwerpen. Publiceert u een volledig door AI geschreven analyse of nieuwsbericht zonder menselijke eindredactie? Voeg dan een duidelijke vermelding toe. Productteksten voor uw webshop vallen hier doorgaans buiten.
Veelgestelde vragen
Moet ik de Code of Practice ondertekenen?
Nee. Ondertekenen is vrijwillig. De transparantieverplichting uit Artikel 50 zelf is dat niet: die geldt vanaf 2 augustus 2026, of u nu tekent of niet. De Code is de makkelijkste route om aan te tonen dat u voldoet.
Wat is het EU-label voor AI-content?
Een door de Commissie aanbevolen icoon waarmee u AI-gegenereerde content zichtbaar markeert. Het doel is één herkenbaar teken voor heel Europa, zodat naleving eenvoudiger en goedkoper wordt. Het label vervangt de wettelijke plicht niet, maar maakt het invullen ervan praktisch.
Geldt dit ook voor productfoto's die ik met AI maak?
Voor zichtbare labeling richt Artikel 50 zich op deepfakes en op teksten over zaken van algemeen belang. Een opgepoetste productfoto valt daar meestal niet onder. De machine-leesbare markering die uw tool automatisch toevoegt, blijft wel netjes. Bij realistische beelden van personen is een zichtbaar label verstandig.
Wat als ik een chatbot van een leverancier gebruik?
Dan is de leverancier de aanbieder die de techniek moet leveren, en bent u de gebruiksverantwoordelijke die de bot kenbaar inzet. Vraag uw leverancier expliciet of het platform Artikel 50-conform is en machine-leesbare markering ondersteunt. Onze gids over AI-tools inkopen onder de AI Act helpt u de juiste vragen te stellen.
Aan de slag
De Code of Practice maakt Artikel 50 voor het eerst concreet uitvoerbaar. Voor de meeste MKB-bedrijven gaat het om een handvol controles: weet welke tools AI-content genereren, zet machine-leesbare markering aan waar dat kan, en label zichtbaar waar het publiek erom vraagt. Begin met een inventarisatie van uw AI-gebruik.
De gratis Risicoscanner van AIComplianceHub brengt in vijf minuten in kaart welke AI Act-verplichtingen voor uw organisatie gelden, inclusief de transparantieplicht uit Artikel 50. Registreer uw chatbots en AI-tools in uw AI-register en genereer de bijbehorende documentatie, zodat u klaar bent voordat de deadline ingaat.