Welk artikel van de AI-verordening zoekt u? De wet, in het Engels de EU AI Act, telt 113 genummerde artikelen in 13 hoofdstukken, plus 14 bijlagen. Per hoofdstuk leest u wat het regelt en opent u de Nederlandse wettekst, bijgewerkt met de Digital Omnibus. Onderaan staat waar u de authentieke tekst op EUR-Lex vindt.
Het is dezelfde wet. “AI-verordening” is de Nederlandse aanduiding, “AI Act” de Engelse die het in de vakpers won. Formeel gaat het om Verordening (EU) 2024/1689 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024, gepubliceerd in het Publicatieblad op 12 juli 2024.
Welke term u gebruikt, hangt af van uw publiek. In stukken van de rijksoverheid, de Autoriteit Persoonsgegevens en de Nederlandse wetgever heet het consequent de AI-verordening. In de markt en in Engelstalige bronnen leest u vrijwel altijd AI Act. Zoekt u de wettekst, dan komt u het verst met het documentnummer: 32024R1689.
Let op één verschil dat juridisch wél telt. Een verordening werkt rechtstreeks door in alle lidstaten. Er is geen Nederlandse wet nodig die de regels overneemt, anders dan bij een richtlijn. De Uitvoeringswet AI-verordening regelt daarom alleen wat Brussel aan de lidstaten overlaat. Die is nog een concept en ligt niet bij de Tweede Kamer.
De omvang is misleidend. Hoofdstuk III beslaat in zijn eentje 44 van de 113 genummerde artikelen en gaat volledig over hoog-risico AI. Raakt uw organisatie dat hoofdstuk niet, dan valt het leeswerk mee.
| Hfst. | Titel | Artikelen | Wat het regelt |
|---|---|---|---|
| I | Algemene bepalingen | 1 t/m 4 bis | Doel, reikwijdte, definities en de AI-geletterdheidsplicht van Artikel 4. |
| II | Verboden AI-praktijken | 5 | De AI-toepassingen die de EU verbiedt: acht sinds februari 2025, twee vanaf 2 december 2026. |
| III | AI-systemen met een hoog risico | 6 t/m 49 | Het zwaartepunt van de wet: classificatie, eisen aan het systeem, plichten van aanbieder en gebruiksverantwoordelijke, conformiteitsbeoordeling en registratie. |
| IV | Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen | 50 | Melden dat iemand met AI communiceert, synthetische content markeren en deepfakes labelen. |
| V | AI-modellen voor algemene doeleinden | 51 t/m 56 | Regels voor GPAI-modellen zoals GPT, Claude en Gemini, met een zwaarder regime bij systeemrisico. |
| VI | Maatregelen ter ondersteuning van innovatie | 57 t/m 63 | Regulatory sandboxes, testen onder reële omstandigheden en verlichtingen voor MKB en start-ups. |
| VII | Governance | 64 t/m 70 | Het AI Office, de AI Board, het wetenschappelijk panel en de nationale bevoegde autoriteiten. |
| VIII | EU-databank voor AI-systemen met een hoog risico | 71 | De centrale Europese databank waarin hoog-risicosystemen uit Bijlage III worden geregistreerd. |
| IX | Monitoring na het in de handel brengen, informatie-uitwisseling en markttoezicht | 72 t/m 94 | Bewaking na het in de handel brengen, melding van ernstige incidenten, klachtrecht en het recht op uitleg. |
| X | Gedragscodes en richtsnoeren | 95 en 96 | Vrijwillige gedragscodes en de richtsnoeren van de Commissie over de toepassing van de wet. |
| XI | Bevoegdheidsdelegatie en comitéprocedure | 97 en 98 | Hoe de Commissie bijlagen en technische details later kan aanpassen. |
| XII | Sancties | 99 t/m 101 | De boeteplafonds per categorie overtreding, met een verlicht regime voor MKB, start-ups en kleine midcapondernemingen. |
| XIII | Slotbepalingen | 102 t/m 113 | Wijzigingen op andere EU-wetgeving, de overgangsbepalingen en de gefaseerde inwerkingtreding. |
Veeg horizontaal om alle kolommen te zien.
Naast de artikelen bevat de verordening 180 overwegingen (recitals). Die staan vooraan, scheppen geen zelfstandige verplichting en worden gebruikt om de artikelen uit te leggen.
De verordening telt 14 bijlagen, sinds de Digital Omnibus er één toevoegde. Twee daarvan doen het meeste werk, want zij bepalen of een AI-systeem hoog-risico is. Dat oordeel hangt aan wat het systeem doet, niet aan de branche waarin u zit.
Bijlage I: AI in gereguleerde producten
AI die als veiligheidscomponent in een product zit dat onder bestaande EU-productwetgeving valt, of zelf zo'n product is, als dat product een conformiteitsbeoordeling door een derde partij moet ondergaan (Artikel 6 lid 1). Voor de producten uit afdeling A, zoals medische hulpmiddelen (MDR en IVDR), liften, speelgoed en radioapparatuur, worden de AI-eisen getoetst in diezelfde conformiteitsbeoordeling (Artikel 43 lid 3). Deadline: 2 augustus 2028. Voor afdeling B, waaronder machines, voertuigen en luchtvaart, geldt een beperkt regime: de eisen lopen daar via de sectorwetgeving zelf (Artikel 2 lid 2).
Bijlage III: acht gebruiksgebieden
Zelfstandige AI-systemen in acht domeinen: biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs, werkgelegenheid, toegang tot essentiële diensten, rechtshandhaving, migratie, rechtsbedeling en democratische processen. De lijst is geordend naar wat het systeem doet. Een AI die sollicitanten rangschikt valt eronder, ongeacht of u een ziekenhuis of een uitzendbureau bent. Deadline: 2 december 2027.
Bijlage IV tot en met XIV: de uitvoering
De overige bijlagen werken uit hoe u aantoont dat u voldoet: Bijlage IV beschrijft wat er in de technische documentatie moet staan, Bijlage V de EU-conformiteitsverklaring, Bijlage VI en VII de procedures voor conformiteitsbeoordeling. Bijlage XI en XII gaan over de documentatie van GPAI-modellen. Bijlage XIV is de jongste: de Digital Omnibus voegde hem toe voor de codes bij de aanmeldingsprocedure van Artikel 30.
8 nummers waarmee u in de meeste gesprekken uit de voeten kunt.
Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen die de AI-geletterdheid ondersteunen van hun personeel en van anderen die namens hen AI gebruiken. Sinds de Digital Omnibus hoeven zij geen bepaald kennisniveau te garanderen. Geldt sinds 2 februari 2025 en kent geen drempel voor bedrijfsgrootte.
De wettekst van Artikel 4Artikel 5 lid 1 telt tien verboden, van social scoring tot emotieherkenning op de werkplek. Acht gelden sinds 2 februari 2025; de verboden op nudifiers en op AI-gemaakt kindermisbruikmateriaal (lid 1 onder b bis en b ter) gelden vanaf 2 december 2026.
De wettekst van Artikel 5De regel die bepaalt wanneer een systeem hoog-risico is. Lid 3 zondert een Bijlage III-systeem uit dat alleen een beperkte procedurele taak doet, het resultaat van eerder menselijk werk verbetert, besluitpatronen of afwijkingen daarvan opspoort zonder een eerder voltooide menselijke beoordeling zonder behoorlijke toetsing te vervangen of te beïnvloeden, of een beoordeling voorbereidt. Profileert het systeem natuurlijke personen, dan blijft het altijd hoog-risico.
De wettekst van Artikel 6Wat u moet doen als u een hoog-risicosysteem inzet zonder het zelf te bouwen: menselijk toezicht, monitoring, logs bewaren en betrokkenen informeren. Geldt vanaf 2 december 2027 voor systemen uit Bijlage III en vanaf 2 augustus 2028 voor systemen uit Bijlage I, afdeling A.
De wettekst van Artikel 26Melden dat iemand met AI praat, synthetische content markeren en deepfakes labelen. Van kracht sinds 2 augustus 2026. Generatieve AI die al vóór die datum op de markt was, moet de markering uit lid 2 vanaf 2 december 2026 toepassen (Artikel 111 lid 4).
De wettekst van Artikel 50Wie geraakt wordt door een besluit dat een gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van een hoog-risicosysteem uit Bijlage III (behalve punt 2), met rechtsgevolgen of vergelijkbaar aanzienlijke nadelige gevolgen, heeft recht op uitleg over de rol van het systeem en de voornaamste elementen van het besluit.
Drie boeteniveaus: tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet bij verboden AI, tot 15 miljoen of 3 procent bij de plichten die lid 4 opsomt (onder meer die van aanbieders, gebruiksverantwoordelijken en Artikel 50) en tot 7,5 miljoen of 1 procent bij onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan toezichthouders of aangemelde instanties. Het hoogste bedrag geldt. Voor kmo's, inclusief start-ups, geldt het laagste (lid 6). Een kleine midcaponderneming krijgt sinds de Digital Omnibus ook het laagste bedrag, maar alleen bij het tweede en derde niveau (lid 6 bis).
De gefaseerde invoering. Dit artikel is gewijzigd door de Digital Omnibus, waardoor de hoog-risicodeadlines zijn opgeschoven.
Deze 18 artikelen hebben een eigen pagina met de wettekst, de rol die wordt aangesproken en de datum waarop de plicht ingaat.
De authentieke tekst staat op EUR-Lex, in alle 24 EU-talen, onder documentnummer 32024R1689. Alle taalversies zijn juridisch gelijkwaardig. Wijkt de Nederlandse formulering af van de Engelse, dan is dat een uitleggingsvraag en geen rangorde.
Pak de geconsolideerde versie. De verordening is sinds publicatie gewijzigd, onder meer door Verordening (EU) 2026/1744 (de Digital Omnibus) van 8 juli 2026, bekendgemaakt op 24 juli 2026. Die wijziging verzet deadlines en voegt twee verboden toe aan Artikel 5. Een losse pdf uit juli 2024 mist dat allemaal. Herkenbaar aan de aanduiding “geconsolideerde tekst” met een datum erbij; het nummer is 02024R1689-20260727. Die versie is een leeshulp: bindend zijn de verordeningen zelf, zoals bekendgemaakt in het Publicatieblad.
Voor de dagelijkse praktijk werkt lezen op artikelnummer beter dan lezen van voor naar achter. Bepaal eerst uw rol (aanbieder of gebruiksverantwoordelijke) en de risicocategorie van uw systeem. Daarna weet u welk hoofdstuk u nodig heeft. Dat is er meestal één.
Omdat de AI-verordening rechtstreeks werkt, hoeft Nederland de regels niet over te schrijven. Wat wél nationaal moet worden geregeld: wie toezicht houdt, welke bevoegdheden die toezichthouder krijgt en hoe boetes worden opgelegd. Dat is de Uitvoeringswet AI-verordening (UAIV).
Het wetsvoorstel ging op 20 april 2026 in internetconsultatie, die op 1 juni 2026 sloot. De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gaf op 8 juli 2026 een consultatiereactie. Behandeling in de Tweede en Eerste Kamer moet nog volgen, dus de wet is nog niet aangenomen. Volgens de planningsbrief Digitale Zaken van 31 augustus 2026 gaat het voorstel in het tweede kwartaal van 2027 naar de Tweede Kamer. Dat is het moment van indiening. Wanneer de wet in werking treedt, is nog onbekend.
Het voorstel maakt de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur samen coördinerend toezichthouder. Welke toezichthouder daarnaast bevoegd is, hangt in het voorstel af van wat het AI-systeem doet: de AP voor het grootste deel van Bijlage III, AFM en DNB voor krediet en premies bij financiële instellingen. Voor AI in producten blijven de bestaande producttoezichthouders bevoegd, zoals de IGJ voor medische hulpmiddelen. In afwachting van de wet is de AP al coördinerend toezichthouder op algoritmes en AI. Sinds 8 oktober 2026 doet zij dat vanuit de directie Toezicht en Coördinatie AI/Algoritmes (TCA), de opvolger van de Directie Coördinatie Algoritmes. Meer over het Nederlandse toezicht.
Klik een vraag aan voor het antwoord. Dit zijn vaste antwoorden; de AI Act Vraagbaak in het platform beantwoordt uw eigen vragen.
Ja. “AI-verordening” is de Nederlandse aanduiding, “AI Act” de Engelse. Beide verwijzen naar Verordening (EU) 2024/1689 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024. Na nummer en datum noemt de officiële titel het onderwerp: “tot vaststelling van geharmoniseerde regels betreffende artificiële intelligentie”. De korte titel aan het eind luidt “verordening artificiële intelligentie”. In Nederlandse wetgevingsstukken en bij toezichthouders is “AI-verordening” de gangbare term.
De nummering loopt tot 113, maar de geldende tekst bevat 119 artikelen. Dat verschil komt door de Digital Omnibus, die Artikel 4 bis, 60 bis en 75 bis tot en met 75 quinquies invoegde; een ingevoegd artikel krijgt geen eigen nummer in de reeks. Ze staan verdeeld over 13 hoofdstukken. Daarnaast telt de verordening 14 bijlagen, waarvan Bijlage XIV de jongste is, plus 180 overwegingen (recitals). Die overwegingen staan vóór de artikelen en scheppen geen zelfstandige verplichting, maar worden wel gebruikt om de artikelen uit te leggen.
Op EUR-Lex. De tekst zoals hij in 2024 is gepubliceerd staat onder CELEX-nummer 32024R1689. Wat er vandaag geldt, leest u in de geconsolideerde versie met CELEX-nummer 02024R1689-20260727, waarin Verordening (EU) 2026/1744 (de Digital Omnibus) is verwerkt. Die wijzigingsverordening verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad. Bindend zijn de verordening en de wijzigingsverordening zelf; de geconsolideerde versie is een leeshulp. Een losse pdf van juli 2024 mist de wijzigingen.
2026/1744 is het nummer van de Digitale omnibus inzake AI, de verordening van 8 juli 2026 die de AI-verordening wijzigt. Ze verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad en trad op 27 juli 2026 in werking. Onder meer gelden de hoog-risico-eisen voor Bijlage III-systemen vanaf 2 december 2027 en voor Bijlage I-systemen vanaf 2 augustus 2028 (Artikel 113). Artikel 5 kreeg twee verboden erbij, vanaf 2 december 2026. Voor generatieve AI die vóór 2 augustus 2026 op de markt was, geldt de markering van Artikel 50, lid 2 vanaf 2 december 2026 (Artikel 111, lid 4).
Bijlage I gaat over AI die is ingebouwd in producten die al onder EU-productwetgeving vallen, zoals medische hulpmiddelen en speelgoed. Machines staan daar sinds de Digital Omnibus niet meer in afdeling A: de Machineverordening (EU) 2023/1230 staat in afdeling B. Artikel 2 lid 2 bepaalt dat voor AI-systemen die via Artikel 6 lid 1 hoog-risico zijn en horen bij producten uit afdeling B uitsluitend Artikel 6 lid 1, Artikel 60 bis en de Artikelen 102 tot en met 112 gelden. Bijlage III gaat over zelfstandige AI-systemen in acht gebruiksgebieden, waaronder werving, kredietbeoordeling en onderwijs. De twee bijlagen kennen verschillende deadlines: Bijlage III geldt vanaf 2 december 2027, Bijlage I vanaf 2 augustus 2028.
Ja. Een verordening werkt rechtstreeks door in alle lidstaten en hoeft niet te worden omgezet in nationale wetgeving, anders dan een richtlijn. Het voorstel voor de Nederlandse Uitvoeringswet AI-verordening regelt daarom alleen wat de verordening aan de lidstaten overlaat, vooral de aanwijzing van toezichthouders en hun bevoegdheden.
Voor de meeste organisaties is dat Artikel 4 over AI-geletterdheid, dat al sinds 2 februari 2025 geldt en voor iedereen die AI inzet van toepassing is. Daarna kwam Artikel 50 over transparantie, dat sinds 2 augustus 2026 geldt. De zware verplichtingen uit hoofdstuk III gelden alleen als u met een hoog-risicosysteem werkt: als aanbieder of gebruiksverantwoordelijke, of in beperktere mate als importeur of distributeur (Artikel 23 en 24).
Welk deel u raakt, hangt af van uw rol en van wat uw systemen doen. De gratis risicoscan brengt uw AI-gebruik in kaart en koppelt er per systeem de verplichtingen aan, met artikelnummer erbij.
