Van AI-beoordeling tot plagiaatdetectie: het onderwijs zet steeds meer AI in. De EU AI Act classificeert AI-systemen die toegang tot onderwijs beïnvloeden expliciet als hoog risico — met vergaande verplichtingen als gevolg.
AI-gestuurde beoordeling en automatische nakijksystemen voor toetsen
Plagiaatdetectie met AI (bijv. Turnitin, Scribbr)
Adaptief en gepersonaliseerd leren op basis van AI-analyse
Voorspelling van studentprestaties en vroegtijdige signalering van uitval
AI-chatbots voor studentondersteuning en veelgestelde vragen
AI-gestuurde toelatingsselectie en matchingalgoritmes
AI-proctoring bij online examens en surveillancesoftware
De AI Act is expliciet over onderwijs: AI-systemen die bepalen of iemand toegang krijgt tot onderwijs, een beoordeling krijgt of geselecteerd wordt, vallen onder de hoog-risico categorie (Annex III, punt 3).
AI voor beoordeling van studenten, toelatingsselectie, uitvalvoorspelling en bepaling van het onderwijsniveau. Deze systemen beïnvloeden de toekomst van studenten en vereisen conformiteitsbeoordeling en menselijk toezicht.
AI-chatbots voor studentondersteuning, plagiaatdetectie en AI-gegenereerde samenvattingen. Hier gelden transparantieverplichtingen: studenten en docenten moeten weten dat AI wordt gebruikt.
Spellingscontrole, vertaaltools en AI-gestuurde zoekfuncties in de mediatheek. Geen specifieke verplichtingen, maar AI-geletterdheid voor docenten blijft belangrijk.
Verboden: emotieherkenning in het onderwijs
De AI Act verbiedt expliciet het gebruik van AI om emoties van leerlingen of studenten te herkennen (Artikel 5). Dit geldt sinds februari 2025.
Let op: ook als u AI-tools van derden gebruikt (zoals Turnitin of adaptieve leersystemen), bent u als onderwijsinstelling deployer en heeft u eigen verplichtingen onder de AI Act. Het Digital Omnibus-voorstel (in trilogue, aanname verwacht mei/juni 2026) verschuift de hoog-risico deadline naar verwachting van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027 en de transparantieplicht naar eind 2026.
Train docenten, examencommissies en ondersteunend personeel. Zij moeten AI-tools verantwoord kunnen inzetten en beoordelen.
Breng alle AI-systemen in kaart — van beoordelingstools tot plagiaatdetectie. Classificeer ze op risiconiveau en documenteer het gebruik.
AI mag ondersteunen bij beoordeling, maar een docent moet altijd de eindbeslissing nemen. Volledige automatische beoordeling is niet toegestaan bij hoog-risico systemen.
Informeer studenten en ouders wanneer AI wordt ingezet bij beoordeling, selectie of begeleiding. Dit kan via het studiereglement of een aparte AI-verklaring.
Ontdek gratis in 5 minuten welke van uw AI-systemen hoog risico zijn en welke verplichtingen gelden.
Registreer alle AI-tools die uw instelling gebruikt — van beoordelingstools tot chatbots.
Train docenten en ondersteunend personeel voor AI-geletterdheid. Met certificaat als bewijs.
Genereer een AI-beleid en transparantieverklaring voor uw onderwijsinstelling met één klik.
Ja, voor een deel. AI-systemen die worden gebruikt bij toelating, beoordeling of begeleiding van leerlingen/studenten vallen onder hoog-risico (Bijlage III). Adaptieve leersoftware hoeft dat niet te zijn.
Als u ChatGPT of andere AI-tools toestaat of aanbeveelt aan studenten, bent u deployer. U moet zorgen voor een duidelijk AI-beleid, medewerkers trainen en studenten informeren over de mogelijkheden en risico's.
Ja. Naast de AI Act geldt de AVG extra streng voor minderjarigen. Haal toestemming van ouders, minimaliseer data en zorg dat AI-tools die minderjarigen beoordelen of volgen aan hoge normen voldoen.
AI-geletterdheid bij medewerkers is verplicht sinds 2 februari 2025. De transparantieplicht (Artikel 50) geldt juridisch vanaf 2 augustus 2026. Voor hoog-risico AI in onderwijs (bijv. beoordelings- en toelatingssystemen, Bijlage III punt 3) is dat eveneens 2 augustus 2026; het Digital Omnibus-voorstel zou deze datum verschuiven naar 2 december 2027, maar is nog niet formeel aangenomen. Wij raden aan nu al een AI-register bij te houden en een AI-beleid vast te leggen: de bewijsbasis bij ouders, Inspectie van het Onderwijs en bij audits.
Nee. De AI Act verbiedt emotieherkenning in het onderwijs (Artikel 5). AI-systemen die emoties van leerlingen of studenten proberen te detecteren zijn sinds februari 2025 niet meer toegestaan.
Ja. AI-proctoring bij examens valt onder hoog-risico omdat het de toegang tot onderwijs beïnvloedt. U heeft menselijk toezicht, een risicoanalyse en transparantie naar studenten nodig.
Start met de gratis risicoscan en ontdek direct welke verplichtingen gelden voor uw onderwijsinstelling.
