In de kinderopvang raakt AI vooral de AVG, omdat het om gegevens van jonge kinderen gaat.
Planning, aanwezigheidsregistratie en oudercommunicatie vallen zelden onder een zware categorie. U verwerkt wel gegevens van jonge kinderen. Daar stelt de AVG eisen aan die verder gaan dan de AI Act.
In het kort
- AI voor aanwezigheidsregistratie en ontwikkelingsvolgsystemen valt vaak onder minimaal risico. AI die sollicitanten beoordeelt, filtert of rangschikt, of die meeweegt bij de beoordeling van personeel, is ook hier hoog-risico (Bijlage III punt 4 onder a en b).
- Verwerking van gegevens van minderjarigen vereist extra zorgvuldigheid onder de AVG.
- Artikel 50 vraagt geen algemene melding aan ouders over AI-gebruik. De plicht speelt bij een chatbot voor ouders (lid 1, via de aanbieder), bij emotieherkenning (lid 3, bij u) en bij deepfakes (lid 4).
- De GGD ziet namens de gemeente toe op de kwaliteitseisen uit de Wet kinderopvang (artikel 1.61). De verwerking van persoonsgegevens, ook door AI, valt onder het toezicht van de Autoriteit Persoonsgegevens.
Personeel en herkenning op afstand
Het gaat vooral om twee plekken. De eerste is personeel: AI die sollicitanten filtert of medewerkers beoordeelt, is hoog-risico (Bijlage III punt 4). De tweede is biometrie. Daar beslist de manier van herkennen. Camera's die ouders of kinderen identificeren zonder dat zij daar zelf actief bij betrokken zijn, vallen onder Bijlage III punt 1. Een terminal waar een ouder of een BSO-kind zelf actief voor gaat staan om in te checken, valt erbuiten, want punt 1 onder a noemt alleen identificatie op afstand (Artikel 3 punt 41). Voor die terminal is de AVG de toets.
Camera's op afstand en sollicitantselectie
- Camera's die ouders of kinderen herkennen zonder hun medewerking (punt 1)
- AI die sollicitanten filtert of medewerkers beoordeelt (punt 4)
Inchecken, planning en oudercommunicatie
- Aanwezigheidsregistratie met pas, pincode of app
- Inchecken met gezichtsherkenning waarbij een ouder of BSO-kind zelf actief voor de terminal gaat staan (de AVG blijft de toets)
- Roosterplanning op beschikbaarheid, contracturen en diploma's (weegt de planner prestaties of gedrag van medewerkers mee, dan geldt punt 4)
- Ontwikkelingsvolgsystemen die observaties van pedagogen ordenen
- AI die oudercommunicatie helpt schrijven of vertalen
Over emotieherkenning is de juridische situatie minder scherp dan vaak wordt gesteld. Voor uw eigen personeel geldt het verbod van Artikel 5 lid 1 onder f hoe dan ook: de werkplek valt eronder. Bij de kinderen hangt het ervan af of uw locatie als onderwijsinstelling telt. Bij dagopvang is dat niet vanzelfsprekend.
Die onzekerheid verandert weinig aan wat u doet. Emotieherkenning analyseert camerabeelden of stemopnamen van jonge kinderen. Zegt de uitkomst iets over hun gezondheid, dan gaat het om bijzondere persoonsgegevens (Artikel 9 AVG). En bij kinderen weegt hun belang in de belangenafweging extra zwaar (Artikel 6 lid 1 onder f AVG). De AVG maakt emotieherkenning hier daarmee vrijwel onhaalbaar, ongeacht hoe de AI Act-vraag uitpakt.
Bij plaatsing en wachtlijstbeheer speelt dezelfde vraag. AI die bepaalt welk kind een plek krijgt, is hoog-risico als uw locatie als onderwijsinstelling telt (Bijlage III punt 3 onder a). De concept-richtsnoeren van de Commissie van mei 2026 lezen "op alle niveaus" ruim, inclusief onderwijs aan het jonge kind. Biedt u voorschoolse educatie aan, dan raakt die vraag u direct. Voor de definitieve versie noemde de Commissie eind 2026. Wijst u plekken toe namens de gemeente, dan kan ook punt 5 onder a gelden.
De plichten voor een opvangorganisatie op een rij
Voor een gemiddelde opvangorganisatie ligt alles wat geldt al achter u. De laatste regel raakt u zodra AI sollicitanten selecteert, personen op afstand herkent of emoties van kinderen of ouders afleidt.
- Sinds 2 februari 2025Artikel 4
Pedagogen verkennen wat het kindvolgsysteem wel en niet kan
U neemt maatregelen die pedagogen en planners helpen begrijpen wat hun volgsysteem of planningstool doet. Hoe ver elke medewerker daarin komt, hoeft u niet te garanderen.
- Sinds 2 februari 2025Artikel 5
Pedagogisch medewerkers vallen onder het werkplekverbod
AI die uit biometrische gegevens, zoals gezicht of stem, de emoties van medewerkers afleidt, is op de werkplek verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen. Bij de kinderen hangt het verbod af van de vraag of uw locatie als onderwijsinstelling telt. Is het niet verboden, dan is het hoog-risico (Bijlage III punt 1 onder c).
- Sinds 2 augustus 2026Artikel 50
De chatbot in het ouderportaal
Een chatbot in uw ouderportaal meldt ouders dat ze met een AI-systeem communiceren (Artikel 50, lid 1). Een bericht aan ouders dat een pedagoog met AI opstelt, hoeft alleen een label als u de tekst publiceert om het publiek te informeren over aangelegenheden van algemeen belang (lid 4).
- VandaagVanaf 2 december 2027Bijlage III
Herkenning op afstand, emotieherkenning of een selectietool
Herkennen camera's ouders of kinderen zonder hun medewerking (Bijlage III punt 1 onder a), leidt AI uit gezicht of stem emoties af van kinderen of ouders (punt 1 onder c) of selecteert AI uw sollicitanten (punt 4 onder a), dan gelden vanaf die datum de hoog-risico-eisen. Voor een systeem dat al eerder in gebruik was, gelden ze pas na een aanzienlijke wijziging in het ontwerp (Artikel 111 lid 2).
Verschoven door de Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744, in werking sinds 27 juli 2026): Bijlage III van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. De datum voor de transparantieplicht van Artikel 50 is gelijk gebleven.
Waarom ouders de strengste toezichthouder zijn
De GGD houdt toezicht op de kwaliteit van de opvang en de Autoriteit Persoonsgegevens op de verwerking van gegevens. Maar de partij die het eerst aan de bel trekt, is de ouder die een bericht krijgt dat duidelijk door een machine is geschreven, of die hoort dat er camera's met herkenning hangen. Een opvang draait op het vertrouwen van ouders.
Dat maakt transparantie meer dan een formaliteit. Een korte passage in uw ouderportaal over welke AI u gebruikt en waarvoor, haalt de scherpte uit het gesprek voordat het ontstaat. Het kost een middag. De AI Act vraagt bij een chatbot iets kleiners: ouders zien uiterlijk bij het eerste contact dat ze met AI praten (Artikel 50 lid 1 en lid 5). Bij een ingekochte chatbot regelt de leverancier dat.
Bij ontwikkelingsvolgsystemen speelt nog iets anders. Zolang het systeem observaties van pedagogen ordent en zichtbaar maakt, is er weinig aan de hand. Zodra het zelf een oordeel velt over de ontwikkeling van een kind, komt u in ander gebied: de pedagoog hoort dat oordeel te vellen. Leg vast dat de menselijke beoordeling leidend is, ook als het systeem iets anders suggereert.
AI zit hier vaak in software die er al jaren staat, zoals het planningspakket of het ouderportaal. Een lijst van wat er draait laat zien of er verder iets te doen valt.
Alle software van uw locaties in het register
U registreert de software die op locatie draait, inclusief de AI-functies in uw planningspakket en ouderportaal. Het platform bepaalt per systeem wat er geldt en zet de taken klaar. Het AI-beleid en de tekst voor ouders genereert u eruit; uw medewerkers volgen de e-learning met een certificaat.
Veelgestelde vragen over AI in de kinderopvang
Klik een vraag aan voor het antwoord. Dit zijn vaste antwoorden; de AI Act Vraagbaak in het platform beantwoordt uw eigen vragen.
Alleen bij uitzondering. De AVG verbiedt het in beginsel (artikel 9 lid 1 AVG). Het kan vrijwel alleen met uitdrukkelijke toestemming van ouders die een pas of pincode als alternatief houden. Onder de AI Act is een terminal waar de ouder zelf actief voor gaat staan minimaal risico: Bijlage III punt 1 onder a noemt alleen identificatie op afstand, zonder actieve betrokkenheid van de persoon (Artikel 3 punt 41). De AVG is de echte drempel. Biometrische gegevens die iemand uniek identificeren zijn bijzondere persoonsgegevens (Artikel 9 AVG). Een beroep op beveiliging vraagt een zwaarwegend algemeen belang van rechtmatige toegang (artikel 29 UAVG). Een pas of pincode bereikt hetzelfde zonder die last.
Voor uw personeel wel: de werkplek valt onder het verbod van Artikel 5 lid 1 onder f. Voor de kinderen hangt het ervan af of uw locatie als onderwijsinstelling kwalificeert en dat is bij dagopvang niet vanzelfsprekend. Praktisch maakt het weinig uit: de AVG maakt het bij deze leeftijdsgroep vrijwel onhaalbaar.
Meestal niet. Zolang het observaties van pedagogen ordent en zichtbaar maakt, neemt het geen beslissing over toegang of beoordeling. Ook een systeem dat de ontwikkeling volgt en pedagogen feedback geeft, valt volgens de concept-richtsnoeren van de Commissie buiten Bijlage III punt 3 onder b. Dat kan anders zijn als het een eindoordeel geeft dat de verdere route van een kind bepaalt en uw locatie als onderwijsinstelling telt. Dat een pedagoog dat oordeel formeel aftekent, verandert de classificatie dan niet.
Ja, onder de AI Act in twee gevallen. Praten ouders met een chatbot in het ouderportaal, dan moeten ze weten dat het AI is; bij een ingekochte chatbot regelt de leverancier dat (Artikel 50 lid 1). Zet u emotieherkenning in, dan informeert u zelf wie eraan wordt blootgesteld (lid 3). Beide gelden sinds 2 augustus 2026. Verwerkt AI gegevens van kinderen of ouders, dan informeert u hen daarover ook onder de AVG (artikelen 13 en 14). Ouders die het van iemand anders horen, reageren scherper.
Sinds 2 februari 2025 neemt u maatregelen die de AI-geletterdheid ondersteunen van medewerkers die met AI werken (Artikel 4). Emotieherkenning bij uw personeel is sinds 2 februari 2025 verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen (Artikel 5 lid 1 onder f). En heeft u een chatbot in het ouderportaal, dan moet die sinds 2 augustus 2026 laten weten dat hij een AI-systeem is; bij een ingekochte chatbot ligt die plicht bij de leverancier (Artikel 50 lid 1). Een overzicht van uw software erbij en u bent voorbereid op de vraag van een ouder of van de Autoriteit Persoonsgegevens.
Welke software draait er op uw locaties?
Vul de gratis risicoscan in voor de software op uw locaties. Het rapport laat zien of er iets te regelen valt.